Home Omhoog

Wat is dat nu, "Historisch verantwoord"? Een vraag die niet gemakkelijk is te beantwoorden omdat dit afhangt van de vraag in hoeverre je dit doorvoert. De één leest een paar Suske en Wiske's en baseert daar de middeleeuwse kleding en thematisering op voor een leuk middeleeuws feest, de ander doet jarenlang bronnenonderzoek om alleen al zijn middeleeuws ondergoed zo authentiek mogelijk te krijgen.

Jannes doet zoveel als mogelijk is om er zo "authentiek" mogelijk uit te zien. Ook heeft hij een uitgebreide studie gedaan naar alle aspecten van middeleeuwse goochelaars. Zijn kleding is gebaseerd op historische afbeeldingen van goochelaars en speellieden uit de 14e en 15e eeuw. De kleding is op maat gemaakt en alle zichtbare naden zijn handwerk. Alle accessoires en attributen zijn nauwgezette replica's (vaak zelf gemaakt of vermaakt) aan de hand van historisch onderzoek. Hieronder enkele voorbeelden:

Deze wel zeer toepasselijke Romeinse hanger is een afgietsel van een Romeinse vondst. Het origineel was waarschijnlijk het uiteinde van een haarspeld. Men neemt algemeen aan dat het een hand met een appel voorstelt (waaraan weer verschillende betekenissen toegeschreven worden). Maar .....het lijkt toch echt meer op een goochelaarshand die een balletje toont? Wat het echt voorgesteld heeft zal misschien altijd een geheim blijven maar IANNVS (de Romeins goochelaar) heeft er een nieuw geheim aan toegevoegd, hij kan ermee goochelen!
14e eeuwse schoenen, zelf gemaakt door Jannes met als voorbeeld een 14e eeuwse bodemvondst in Amsterdam. Ze zitten geweldig.
Dit zijn zilveren replica's van "Groten" uit de eerste helft van de 14e eeuw geslagen te Antwerpen onder het bewind van Hertog Jan III van Brabant. Het origineel is gevonden tijdens opgravingen in Delft. Het is lastig om aan goede replica's te komen en Jannes is hier dan ook erg blij mee. Zijn middeleeuwse voorgangers moeten met exact deze munten hebben gegoocheld!
Op de vroegste afbeeldingen van goochelaars zien we "rondjes" op tafel liggen. Het zouden balletjes, munten of ringen kunnen zijn maar waarschijnlijk gebruikte de middeleeuwse goochelaar ze alledrie. Voor een truc waarbij een koord dwars door een metalen ring gaat maakt Jannes gebruik van "bandweefsel" (een zeer oude manier van weven) en een antieke middeleeuwse ring. Deze ring is gevonden in het centrum van Dordrecht en komt dus echt uit de 14e eeuw wat een beetje echte magie toevoegt! Het was waarschijnlijk een gesp of fibula (kledingspeld).
Deze 17e eeuwse tas is ook weer geheel zelfgemaakt door Jannes. Zowel het metaalwerk als de tas zelf. De tasbeugel is gebaseerd op een 17e eeuwse bodemvondst. In dit geval is in de voorste beugel de tekst: MUNDUS VULT DECIPI ERGO DECIPIATOR gezet. (de wereld wil bedrogen worden en dus bedrieg ik ze). Deze tas wordt aan de gordel gedragen.

SCINCT EN DRINCT EN GOD SI GEDINCT

Staat er in Middelnederlands rondom de rand van deze beker (Schenkt en drinkt en God zij gedankt). Het origineel van deze 15e eeuwse tinnen beker is gevonden in Keulen. In Engeland is deze prachtige replica gemaakt.

Het leren balletje is zelfgemaakt.

Tussen optredens door is een slok water af en toe nodig. Natuurlijk niet uit een plastic fles maar uit een replica van een steengoed veldfles. Dit soort steengoed was in de late middeleeuwen enorm populair en werd in groten getale uit Duitsland geïmporteerd. Het is een zeer goede replica van 14e eeuws Langerwehe steengoed, ooit gemaakt in Archeon.

Wat het repertoire betreft zijn er gelukkig afbeeldingen en enkele geschreven bronnen. Op bijna elke afbeelding zie je de goochelaar met bekers en balletjes in de weer. Een truc die altijd zeer gewaardeerd wordt en door moderne goochelaars nog steeds wordt gedaan. In 1584 verschijnt in Engeland "The discoverie of Witchcraft", een boek waarin wordt uitgelegd dat o.a. goochelen niets met hekserij te maken heeft. Hier staan zeer veel trucs en effecten in beschreven zoals trucs met munten en touwen. Ook staan er veel "gevaarlijke" trucs in zoals het doorsnijden van de neus of arm en zelfs een echte onthoofding.

Toch moet Jannes af en toe bewust afwijken. Er zijn bijvoorbeeld vele trucs die een middeleeuws publiek misschien wel zouden verbazen maar niet ons, 21e eeuwers. Dus een enkele keer past Jannes, als dat mogelijk is, een middeleeuwse truc onzichtbaar aan zodat ook het hedendaagse publiek zich kan vergapen. Uiteindelijk gaat het daar allemaal om: het publiek vermaken. Wat dat betreft is er niets veranderd sinds de middeleeuwen!